De kunst van Chinees bestellen

Ik heb bijna tien jaar lang elk weekend in een Chinees afhaalrestaurant gewerkt. Dat heeft mij een heel aantal vaardigheden opgeleverd. Ik versta nog steeds geen flikker Chinees maar die tien jaar van ‘Hallo, met Kokkie Wok’ hebben me geen windeieren gelegd. Zo ken ik bijvoorbeeld nog altijd de gerechten en hun bijhorende nummertjes uit mijn hoofd. Ik kan doosjes in plastieken zakken stapelen op zo’n manier dat de potjes saus niet omvallen, dat je de zak op de grond kan neerzetten en dat de kroepoek heel blijft. Verder kan ik nog supersnel blijven bestellingen noteren wanneer ik net een klodder warme currysaus over mijn handen heb gekieperd én ik kan in elk Chinees restaurant zo proeven of het brol is of niet. Naast al deze praktische vaardigheden kreeg ik daar ook elke week een inkijk in de verschillende lagen van de bevolking en kon ik aldus jaren schaven aan de volgende opsomming die een vrij waarheidsgetrouw beeld geeft van de verschillende types Chineesbestellers.

  • De vaste klant. De vaste klant belt elke week op exact hetzelfde tijdstip. Als de vaste klant niet gebeld heeft, dan is er iets. Dat wordt bij het volgende bezoek dan ook doorgaans gerechtvaardigd (“Ja sorry, maar we zaten met een communicant vorige week). De vaste klant neem al-tijd hetzelfde. Soms waagt hij het om de menukaart toch nog eens vast te nemen, op zoek naar een alternatief voor die wekelijkse portie kip met zoet gekruid pikante saus. Een kwartier lang staart hij naar de menukaart om vervolgens toch maar weer voor de kip te gaan.
  • De oude meet. De oude meet maakt haar bestelling vaak telefonisch en dat gaat zelden van een leien dakje. Doorgaans begrijpt de oude meet geen jota van wat er op die menukaart staat (al staat alles netjes in het Nederlands uitgelegd) en hoogstwaarschijnlijk wil ze ook helemaal geen Chinees eten maar hebben de kinderen haar overhaald.
    De oude meet roept door de telefoon. Dat is niet nodig, maar zo is ze zeker dat ik haar begrijp. De oude meet is ook erg wantrouwig. Nadat de bestelling is doorgegeven, moet ik alles nog eens herhalen om zeker te zijn dat ik haar gebrul juist verstaan heb. De oude meet neemt geen raad aan. Ze wil bij alles een potje currysaus. Ook bij gerechten waar al currysaus inzit, of waar al currysaus bij geserveerd wordt. De oude meet stuurt dan een van haar trawanten uit (doorgaans de man van de oude meet die al helemaal van niks weet) om het eten op te halen. De handlanger in kwestie vertrekt weer naar huis met twee loempia’s, een bak rijst en 7 potten currysaus.
    Soms belt de oude meet nog eens terug om te zeggen dat er veels te veel currysaus werd meegegeven.
  • De trage beslisser. De trage beslisser doet er uren over om zijn keuze te maken. Hij laat zijn vinger over de geplastificeerde menukaart glijden en spelt elk gerecht letter voor letter. Hij stelt overbodige vragen (“die groentegerechten, is dat dan met veel groenten?) en soms ronduit belachelijke vragen (“Chinese paddenstoelen, dat zijn eigenlijk Chinese champignons?). Hij leunt vaak ook breed over de hele toonbank waardoor zeker niemand anders voor hem kan bestellen in dat anderhalf uur dat hij erover doet om zijn keuze te maken. Eens hij gekozen heeft, vraagt hij onmiddellijk of het lang duurt om het eten klaar te maken.
  • De ongeorganiseerde beller. De ongeorganiseerde beller is schattig en charmant op een zondag waarin er maar niemand goesting lijkt te hebben in Chinees. De tijd kruipt voorbij en het is een welkome afwisseling wanneer de telefoon gaat. Als de ongeorganiseerde beller op zo’n moment belt, antwoordde ik geduldig en lachte ik met zijn onbeholpenheid. Op momenten dat het 45 graden is van de wokpannen die voortdurend moeten werken, op momenten dat de zaak volstaat met mensen dan is de ongeorganiseerde beller eerder storend.
    De ongeorganiseerde beller belt eerst en zoekt dan pas naar de menukaart. Hij verwacht dat ik nog weet wat hij 5 maanden geleden eens bestelde want dat was lekker. Hij vraagt aan de rest van de familie om eens op de kaart te kijken op het moment dat hij met mij aan de telefoon hangt en niet een kwartier ervoor zoals een verstandig man het zou aanpakken. Terwijl de hele familie van de ongeorganiseerde beller probeert te kiezen wat ze willen eten, leutert de ongeorganiseerde beller verder over het eten van 5 maanden geleden. Dat gaat ongeveer zo:
    “Alle, dat was zo iets met groenten.”
    “Ja, meneer, bijna al onze gerechten zijn met groenten.”
    “Er was ook saus bij.”
    “Ja, meneer, bijna al onze gerechten zijn met saus.”
    “Het zat in een wit doosje.”
    “Ja, meneer, al onze gerechten zitten in een wit doosje.”
    Enfin, u snapt het idee.Zo gaat het nog een kwartier verder. Uiteindelijk beseft de ongeorganiseerde beller dat hij 5 maanden geleden bij een andere afhaalchinees besteld had.
  • De consequent foute uitspreker. Dit is bij uitstek één van mijn favoriete chinees-bestellers omdat het onwaarschijnlijk grappig is als mensen iets wat perfect te verklanken en duidelijk geschreven is, toch fout uitspreken. Vooral babi pangang – niet moeilijk te lezen lijkt me – blijkt erg moeilijk voor de doorsnee Vlaming. Veel vaker bestelden mensen dan ook: baby wang wang, baby pang pang, baby pang wang of baby wang pang. Gelukkig heb ik ze altijd babi pangang meegegeven, want baby’s serveerden wij niet.
  • De fris gewassen mama met kind(eren). Deze soort Chinees-besteller is mijn ultieme favoriet. Het gaat vaak om mama’s die net in bad zijn geweest. Dat weet ik want hun haren zijn nog nat en ze ruiken naar zeep. Ik vermoedde altijd dat papa nog thuis was om de overige gezinsleden te wassen voor mama thuis kwam met het eten. De moeders hebben een sleutelbos met veel te veel sleutelhangers aan – er hangt meestal minstens één me to you beertje aan. De sleutel wordt gebruikt ter vervanging van de vinger om de menukaart te overlopen. Het kind dat mee is, wringt zich tussen de armen in waarmee moeder op de toonbank leunt en zegt voortdurend dat hij kroepoek wil. Ik geef het kind onmiddellijk een zakje kroepoek en voel me als de slagersvrouw die een schelleke vlees geeft. De moeder kiest doorgaans voor minstens één soort van gefrituurd eten voor de kindjes en vult aan met gerechten met groenten. In gevallen waarin het toch de vader was die eten kwam bestellen, dan werd er minstens twee keer gebeld met het thuisfront om zeker te zijn.
    Ik hield het meeste van deze klanten omdat de gezelligheid van hun afdroop. Ik kon de blijdschap zien bij de kinderen die uitkeken naar het eten en ik zag hoe moeder blij was dat ze eens niet zelf voor het eten moest zorgen. Meer dan eens voelde ik een gekke soort heimwee bij de vlaag huiselijkheid die deze klanten de zaak binnen brachten.

Ik heb jarenlang graag bij de Chinees gewerkt. Ik heb er mij verveeld wanneer iedereen aan’t barbecuën was, ik heb er de slappe lach gekregen wanneer één van de bovenstaande klanten belden, ik heb er bijna mijn haar uit mijn hoofd getrokken op oudejaarsavonden en ik heb er chinees gegeten voor de rest van mijn leven. Ik kan u overigens de 12, de S6, de S39 en de 242 warm aanbevelen. Allemaal met groentjes, saus en in een wit bakske.

Advertisements

2 thoughts on “De kunst van Chinees bestellen

  1. Ooh ik ben de fris gewassen mama met kind. Ik voldoe aan alles. De gefrituurde loempia’s, het nat haar, het badritueel dat thuis nog verder gaat én het kind. Ik heb tot nu wel altijd gedacht dat ik de enige was.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s