Gelezen: ‘Het smelt’ – Lize Spit

Wie mijn vriendje is op Goodreads had het al gezien: ik las vandaag ‘Het smelt’ uit. Dit debuut van Lize Spit is in de pers al uitgebreid beschreven en bejubeld. Vaak ging het dan niet enkel over haar boek, maar ook over haar ‘jeugdige’ leeftijd. Spit is ‘nog maar ‘ 27 jaar en dat maakt dat de wereld blijkbaar nog meer steil achterover slaat van het feit dat ze een boek kan schrijven. Ik vraag me af of er eigenlijk ergens nog verwezen werd naar het feit dat ze dan ook nog eens een vrouw is (een vrouw, godbetert! Kunnen die tegenwoordig ook al schrijven?!).
Ik probeerde op voorhand zo veel mogelijk van de artikels over het boek en over de schrijfster te mijden omdat ik onbevooroordeeld aan de start wou staan. Het gevaar met hypes is dat je op voorhand al moet zeggen dat het goed is (want iederéén en zijn moeder vindt het) en dan slaat het mij doorgaans nogal tegen. Het enige wat ik dus op voorhand wist over Lize Spit was dat ze 27 jaar oud is en dat haar kapsel lijkt op dat van Selah Sue (u weet wel, dat meisje uit Leuven dat zo melodieus kan mekkeren als een geitje).

 

468523-jdw-02

(bron foto: gva.be)

Het boek gaat over de drie musketiers Pim, Laurens en Eva die quasi verplicht zijn om elkaars beste vriend te worden aangezien er in hun geboortejaar geen andere kinderen geboren werden in het dorp waar ze groot worden. Wanneer de drie de puberteit ingaan, veranderen de verhoudingen. “De jongens bedenken wrede plannen en Eva kan hieraan meedoen of haar enige vrienden verraden. Die keuze is geen keuze”.
Zo staat het letterlijk op de achterflap. Laat dat nu net zijn wat me wat tegenstak aan het boek: de idee dat je niet anders kan dan bevriend zijn met twee andere kinderen die toevallig in hetzelfde jaar geboren zijn en dat je dan blijkbaar ook nog eens verplicht bent om mee te gaan in alle snode plannen die die leeftijdsgenoten bedenken. Ik wil niet te veel over de plot vertellen om spoilers te vermijden, maar ik kon doorheen het boek toch nergens de gedachte van me afschudden dat die Eva haar zogenaamde vrienden evengoed een welgemeende f*ck you had kunnen aanbieden. Ongetwijfeld was het Spits bedoeling om zo’n hulpeloos hoofdpersonage te creëren, maar ik naai me in ‘het echt’ nogal op in mensen die eigenlijk schapen zijn en dat doe ik dus ook in dergelijke figuren in boeken. Ook de moeder van Laurens’ reageerde nogal gek (“Ben je voor het eerst ongesteld, misschien?”) toen Eva heftig bloedend en overgevend op de vloer van haar slagerij zat. Dat zijn dan situaties waarvan ik me niet kan voorstellen dat die in de realiteit zo zouden gaan. Zelfs niet in het geval van de typische slagersvrouw die niet om een roddel of twee verlegen zit.
Verder vond ik het gebruik van ‘deze’ nogal raar in het boek.

“Misschien deden ze het vooral voor de huisvaders. Zo konden deze thuis eindelijk concreet benoemen waar ze heen gingen.”
of ook:
“Van hieruit heb ik een perfect zicht op de deur van de slagerij en op het uithangbord met de drie varkenskoppen. Behalve het uur geeft deze ook de buitentemperatuur aan.”

Hoe ze in deze zinnen respectievelijk naar ‘de huisvaders’ en naar ‘het uithangbord’ verwijst, lijkt me niet helemaal te kloppen. Het voelde voor mij in ieder geval stroef. Ik was in de veronderstelling dat zin 1 niet echt ‘liep’ maar grammaticaal gezien wel klopte, maar zin 2 niet. Je verwijst naar een het-woord met dit/dat en niet met die/deze. Lees hier maar na als je mij niet gelooft. Dat gekke gebruik van ‘deze’ stoorde mij omdat het zo formeel klonk en daarom in elke zin van haar anders zo vlotte taalgebruik heel erg opviel.

Enfin, los daarvan is het zeker een sterk debuut. Spit kan heel erg beeldend schrijven en ze slaagt erin om aan de hand van enkele kleine dingen de jaren ’90 te laten herleven (denk aan ‘Polly Pocket’, luchtfoto’s van huizen die deur aan deur verkocht worden en van die kleine tutters die iedereen toen rond z’n nek had bengelen). Spit is dus niet enkel een vlotte schrijfster maar ook een goede observator en dat sprak me dan wel weer erg aan. Sommige dingen zegt ze zonder ze te zeggen. Verder ontvouwt de goed doordachte plot zich traag maar nooit te traag om de spanningsboog te doorbreken. Ik zag het einde zo’n 100 pagina’s voor de ontknoping aankomen, maar toch heeft dat er nooit voor gezorgd dat ik het boek niet meer boeiend vond. Bovendien slaagt de schrijfster erin om de moeilijke thuissituatie van het hoofdpersonage Eva op een rauwe manier te beschrijven. Het leek wat op ‘De Helaasheid der Dingen’ maar dan zonder de kolder. Het getuigt toch van enige levenswijsheid of ervaring (al hoop ik voor haar dat het vooral veel van het eerste en weinig van het tweede is) dat ze zoiets zo raak kan beschrijven.

Ik gaf het boek 3 van de 5 sterren op Goodreads. Gemiddeld krijgt het daar 4,5 ster dus ik blijk minder laaiend te zijn dan de andere 310 mensen die het boek een score gaven op Goodreads. Maar laat dat u vooral niet tegenhouden om het zelf te lezen. Of ze nu een frisse druif van 27 is of een rozijn van 75, Lize Spit heeft met ‘Het Smelt’ een debuut geschreven dat beklijft. Ik ben benieuwd naar wat ze nog meer in haar pen heeft zitten.

Las iemand van jullie het al? Laat gerust weten wat jullie ervan vonden!

Advertisements

6 thoughts on “Gelezen: ‘Het smelt’ – Lize Spit

  1. Ik zit op 67 % (dat heb je dan met e-readers) en kon het niet laten om je recensie te lezen. Ik ben het voorlopig volmondig met je eens (maar zie de plot nog niet echt aankomen, dus misschien word ik wel nog van mijn sokken geblazen). Ik vind het soms een beetje langdradig. Momenteel neig ik ook naar 3 sterren (en naar: waarom heb ik me nu wéér laten overhalen om een hype te lezen), maar je ziet wel op goodreads wat het uiteindelijke oordeel wordt.

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s